Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, pielęgniarka i położna wykonujące zawód:
  1. w ramach umowy o pracę;
  2. w ramach stosunku służbowego;
  3. na podstawie umowy cywilnoprawnej;

Okręgowa rada pielęgniarek i położnych, na wniosek pielęgniarki lub położnej będącej członkiem tej izby, wydaje:

  1. zaświadczenie stwierdzające, że pielęgniarka lub położna posiada kwalifikacje zgodne z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa Unii Europejskiej oraz że posiadany dyplom, świadectwo lub inny dokument potwierdzający posiadanie formalnych kwalifikacji odpowiada dokumentom potwierdzającym formalne kwalifikacje pielęgniarki lub położnej wynikające z przepisów prawa Unii Europejskiej;
  2. zaświadczenie o przebiegu pracy zawodowej;
  3. inne zaświadczenia wymagane przez odpowiednie władze lub organizacje państw członkowskich Unii Europejskiej zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej.


Wszystkie wnioski dotyczące prawa wykonywania zawodu znajdują się w zakładce Pliki do pobrania/Wykonywanie zawodu/Prawo wykonywania zawodu 

Prawo wykonywania zawodu albo ograniczone prawo wykonywania zawodu wygasa w przypadku:

  1. śmierci;
  2. zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu;
  3. utraty prawa wykonywania zawodu w wyniku prawomocnego orzeczenia przez sąd pielęgniarek i położnych lub orzeczonego przez sąd środka karnego polegającego na zakazie wykonywania zawodu;
  4. utraty obywatelstwa polskiego, obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się;
  5. cofnięcia statusu rezydenta długoterminowego WE w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach;
  6. utraty pełnej zdolności do czynności prawnych;
  7. upływu czasu, na jaki zostało przyznane.
Pielęgniarka/Położna na podstawie art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej może złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się prawa wykonywania zawodu.

Po złożeniu takiego oświadczenia prawo wykonywania zawodu wygasa. Dokument zaświadczenia o prawie wykonywania zawodu pozostaje w aktach osobowych.

Pielęgniarka/Położna na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 22 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej może złożyć oświadczenie o zaprzestaniu wykonywania zawodu na czas nieokreślony, zobowiązując się jednocześnie do natychmiastowego poinformowania Rady o zamiarze ponownego podjęcia wykonywania zawodu.

W okresie zaprzestania dokument zaświadczenia o prawie wykonywania zawodu pozostaje w aktach osobowych.

Przeszkolenie może odbyć się również na podstawie umowy o pracę u pracodawcy, który zatrudnia albo ma zamiar zatrudnić pielęgniarkę lub położną. Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych określiła, w drodze uchwały, ramowy program przeszkolenia, sposób i tryb odbywania oraz zaliczenia przeszkolenia, mając na uwadze konieczność odnowienia wiedzy i umiejętności praktycznych przez pielęgniarki i położne powracające do wykonywania zawodu oraz czas, w którym pielęgniarka i położna nie wykonywały zawodu.
Pielęgniarka/położna, która na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 28 grudnia 1999 roku uzyskała zaświadczenie o prawie wykonywania zawodu, powinna zwrócić się do właściwej okręgowej rady pielęgniarek i położnych o wydanie nowego zaświadczenia, według wzoru ustalonego na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa.
 
W razie utraty zaświadczenia o prawie wykonywania zawodu (zagubienia, zniszczenia, kradzieży dokumentu), pielęgniarka/położna zobowiązana jest do bezzwłocznego zawiadomienia okręgowej rady, która wydała zaświadczenie.

Rada, po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania, wydaje na podstawie złożonego wniosku nowy druk zaświadczenia o prawie wykonywania zawodu.
Skreślenie z rejestru pielęgniarek/położnych prowadzonego przez  Okręgową Izbę Pielęgniarek i Położnych w Katowicach następuje w przypadku:
  1. śmierci,
  2. prawomocnego pozbawienia prawa wykonywania zawodu z mocy orzeczenia sądu pielęgniarek i położnych lub wyroku sądu,
  3. zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu,
  4. przeniesienia się na teren działania innej izby lub wykonywania zawodu wyłącznie poza granicami RP,
  5. utraty obywatelstwa polskiego,
  6. utraty pełnej zdolności do czynności prawnych.
Zawód pielęgniarki/położnej może wykonywać wyłącznie osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu stwierdzone przez właściwą okręgową radę pielęgniarek i położnych - art. 7 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 174, poz. 1039 z późn. zm.). Przynależność pielęgniarek i położnych do samorządu jest obowiązkowa.
 
Prawo wykonywania zawodu pielęgniarki przysługuje osobie:
  1. posiadającej świadectwo lub dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej bądź uzyskane w innym państwie niż państwo członkowskie Unii Europejskiej świadectwo lub dyplom, pod warunkiem że dyplom lub świadectwo zostały uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia szkoły pielęgniarskiej lub dyplomem, zgodnie z odrębnymi przepisami, oraz że spełniają minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii Europejskiej;
  2. posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych;
  3. której stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu pielęgniarki;
  4. która wykazuje nienaganną postawę etyczną.